Home
Home
Biuletyn Informacji Publicznej
Biuletyn Informacji Publicznej
Your Account
Cyfrowy Urząd
Forums
Forum
PREZENTACJA GMINY
 
Położenie
Gospodarka
Sołectwa
Turystyka
Kultura
Zabytki
Kalwaria Tokarska
Galerie

AKTUALNOŚCI
Aktualności - archiwum
Statystyki
Zawartość
Forum
Aktywność Szansą na Sukces

Najnowsze aktualności
DEKLARACJA OZE

OGŁOSZENIE GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁeCZNEJ

Spotkania informacyjne dla mieszkańców - projekt OZE


Wszystkich wejść
Otrzymaliśmy
3997601
odsłon strony od Grudzień 2005

SZUKAJ
Typ wyszukiwania


Zaawansowane

FOTO WYDARZENIA
Dożynki Gminne - Tokarnia 2015

Odnośniki
Parafia Rzymskokatolicka
w Krzczonowie
www.krzczonow.diecezja.pl

Gimnazjum w Tokarni
www.tokarnia.edu.pl

Parafia Rzymskokatolicka
w Skomielnej Czarnej
www.skom.pogotowie.org
/index0.html


Szkoła Podstawowa
w Krzczonowie
www.spkrzczonow.
republika.pl

Gimnazjum w Krzczonowie
www.gimkrzczonow.
w.interia.pl

Szkoła Podstawowa
Nr 1 w Tokarnia
www.sptok.republika.pl

Szkoła Podstawowa
w Skomielnej Czarnej

Samorządowe Pzedszkole w Tokarni




Elektroniczna Skrzynka Podawcza

INFROMACJE - ODPADY
KONTAKT
Urząd Gminy w Tokarni
32-436 Tokarnia 380
tel. 12 2747022 wew. 31
 
AKTUALNOŚCI


DEKLARACJE


PRZEPISY PRAWNE




STOP POŻAROM TRAW

Sołectwa





W skład Gminy Tokarnia wchodzi 6 sołectw







panorama z Koskowej Góry rola Kalety stacja drogi krzyżowejpanorama z Koskowej Góry w kierunku Parszywki

Bogdanówka
(520-830 m. npm) powierzchnia 870,0 ha
położona u stóp Koskowej Góry i Parszywki, w dolinie potoku o tej samej nazwie. Kilka osiedli znajduje się wysoko na stokach (Łazy, U koska, Majdówka). Nazwa wsi pochodzi od zasadźcy, którym miał być rycerz o imieniu Bohdan.
Historia
Bogdanówka jest wsią stosunkowo młodą, założoną ją na przełomie XVI i XVII w. W roku 1729 było tu 20 domów zaś do sołectwa należało 1/2 łanu ziemi. Po likwidacji starostwa lanckorońskiego wieś trafiła w ręce prywatne. W 1882 r. jej właścicielka, księżna Cecylia Lubomirska ufundowała budulec na kościół, z którego po kilku latach udało się tylko wybudować kaplicę św. Jana Chrzciciela. W dniach od 27 do 28 stycznia 1945 r. w rejonie szczytu Koskowej Góry toczyły się zacięte walki pomiędzy Armią Czerwoną a Wermahtem. Po roku 1947 wieś stanowiła ulubioną kryjówkę Jana Sałapatka "Orła" walczącego z "komuną". W 1998 roku wybudowano Drogę Krzyżową do kapliczki pod Koskową Górą. Istniejące od kilku lat Stowarzyszenie Miłośników Skomielnej Czarnej i Bogdanówki dba o kultywowanie miejscowych tradycji i rozwoju kultury. Bogdanówka ze względu na swoje specyficzne położenie oraz walory krajobrazowe stanowi idealne miejsce wypoczynku i rekraacji.W 1996 roku obchodziła swoje 350-lecie.
W Bogdanówce warto zobaczyć:
  • kaplicę murowną św. Jana Chrzciciela z 1892 roku,
  • kapliczkę murowaną pod Koskową Górą, wystawiona ok. 1910 r. przez Jana Koska z pobliskiej roli Łazy,
  • kuźnię przy Szkole Podstawowej w Bogdanówce z około 1940 r. (wewnątrz znajduje się ekspozycja poświęcona kowalstwu),
  • stacje drogi krzyżowej.






Krzczonów
(350-630 m. npm) powierzchnia 1593,4 ha
Rozległa wieś o charakterze ulicówki usytuowana w dolinie rzeki Krzczonówka, między masywami Kotonia i Zębolowej. Ma ona charakter łańcuchówki, niemal wszystkie role leżą wzdłuż drogi przechodzącej przez wieś. Obecnie miejscowość ta liczy 2000 mieszkańców. Nazwa pochodzi od imienia Krzczon, będącego staropolską formą imienia Krystian.
Historia
Pierwsza wzmianka o Krzczonowie pochodzi z 1414 r. Przed rokiem 1447 dokumenty wymieniają sołtysa krzczonowskiego Piotra. Wieś stanowiła wtedy część dóbr myślenickich kasztelani krakowskiej i należała do parafii w Pcimiu. Początkowo osiedlali się tu oprócz chłopów węgielnicy, wypalacze węgla drzewnego. Po likwidacji klucza myślenickiego w 1777 r. Krzczonów nabywa księżna Franciszka z Karasińskich, następnie za sprawą koligacji wieś staje się własnością rodziny Montleart. W 1874 r. zakupiła ją księżna Cecylia Lubomirska. W okresie międzywojennym Krzczonów szczycił się dwiema wybitnymi osobistościami. Ks. prałat Szymon Hanuszek był rektorem Krakowskiego Seminarium Duchownego. Z jego inicjatywy w 1930 r. wybudowano w Krzczonowie kościół i utworzono parafię w 1936 r. Drugą wybitną postacią był kpt. Błażej Hanuszek, zamordowany przez sowietów w Charkowie w 1940 r. W czasie II wojny światowej Krzczonów był ośrodkiem konspiracji. Istaniała tutaj drużyna dywersyjna AK, na której czele stał kpr. Franciszek Pytlik "Gołąb". Obecnie Krzczonów jest miejscowością prężnie rozwijającą się, znaną z licznych firm transportowych oraz zakładów stolarskich.
W Krzczonowie warto zobaczyć:
  • kaplicę pw. św. Stanisława, w której wmurowane są elementy z pierwszej krzczonowskiej kaplicy z 1886 r.
  • zachowane domy drewniane z lat 1860-1930 reprezentujące typ charakterystyczny dla wsi kliszczackich.








Skomielna Czarna
(440-690 m.npm) powierzchnia 1314,0 ha
Wieś o tradycjach letniskowych w dolinach rzeki Bogdanówki i Skomielczanki. Obecnie liczy 1700 mieszkańców. Nazwa pochodzi od używanej w średniowieczu nazwy potoku, wywodzącej się od czasownika "skomlić", którym określano m.in. dźwięk wydawany przez płynącą wodę. Przymiotnik "czarna" według, niektórych dociekań odnosi się do zacienienia doliny przez strome zbocza.
Historia.
Skomielna Czarna powstała prawdopodobnie na początku XVI w. jako włość Jordanów z Zakliczyna. Po raz pierwszy wymienia ją dokument podziału majątku Mikołaja Jordana między synów, w myśl, którego wieś przypadała Wawrzyńcowi Spytkowi. Rejestr z 1581 r. informuje, że w Skomielnej Czarnej, należącej do parafii w Łętowni było 6 łanów kmiecych, 1 łan sołtysi i 10 zagrodników, a spis z 1629 r. wymienia także młyn. Wieś stanowiła własność prywatną, po śmierci Wawrzyńca Spytka Jordana (1564) należała ona do wdowy, a w 1599 r. drogą koligacji przeszła na rotmistrza Stanisława Przerębskiego herbu Nowina,żonatego z Anną Zebrzydowską. 30 lat później wniesiona w posagu staje się własnością Andrzeja Karkowskiego h. Junosza, a w 1674 tym samym sposobem Franciszka Łodzińskiego herbu Radwan. W rękach Łodzińskich pozostaje do 1851 r., kiedy Izabela z Łodzińskich Gostkowska otrzymała ją jako wiano. W 1892 r. po Gostkowskich majątek dziedziczy Tekla Wojakiewiczowa. Jej syn, Kazimierz Wojakiewicz sprzedał ziemię włościanom. W okresie między wojennym wieś stałą się dość znanym letniskiem. W 1933 roku wybudowano "Czarnolas". W czasie II wojny światowej Niemcy urządzili tu sanatorium dla żołnierzy Wermahtu. W czasie okupacji w rejonie Skomielnej Czarnej działały grupy partyzanckie. Wojska radzieckie zajęły miejscowość bez walki 28.01.1945 r. Po wojnie w okolicy działało podziemie antykomunistyczne. W roku 1960 poświęcono wybudowany po licznych perypetiach kościół. W Skomielnej do dziś zachowały się ciekawe zwyczaje i obrzędy, a nad ich zachowaniem czuwa filia tokarskiego GOK oraz Towarzystwo Miłośników Skomielnej Czarnej i Bogdanówki.
W Skomielnej Czarnej warto zobaczyć:
  • kaplicę drewnianę z ok. 1770 r.,
  • obraz Matki Boskiej z Kołomyi umieszczony w kościele parafialnym,
  • betonowe stanowisko broni maszynowej typu Tobruk przy drodze do Wieprzca.







Tokarnia
(400-580 m. npm) powierzchnia 1904,7 ha
Duża letniskowa wieś około 2300 mieszkańców w dolinie rzeki Krzczonówki, leży przy drodze z Pcimia do Jordanowa. Siedziba władz gminy złożonej z 6 wsi. Nazwę Tokarni wywodzi się od tokowisk cietrzewi, a jej przysiółka Więcierży od więcierzy, czyli wędzisk.
Historia
Pierwsza wzmianka o osadzie Tokarnia pochodzi z roku 1455. Następny dokument dotyczący tego rejonu mówiący o podziałe majątku Mikołaja Jordana, wymienia obie wsie Więcierże i pochodzi z 1539 r. Teren ten należał początkowo do parafii w Pcimiu, a od 1942 r. do parafii w Łętowni. Do końca XVI stulecia Tokarnia i Więcierża były własnością Jordanów z Zakliczyna a następnie przeszły na rodziny Krankowskich i Przerębskich. Inwentarz wsi z 1643 roku wymienia oprócz dworu 12 kmieci, 3 zarębników, karczmę, 2 młyny i olejarnię. W Więcierży mieszkało wtedy 8 kmieci i zarębników. W XVII wieku Tokarnia wraz z Więcierżą i Skomielną Czarną przechodzą w ręce rodziny Łodzińskich herbu Radwan. W 1804 r. Anna Łodzińska wychodzi za mąż za Jana Kantego Targowskiego, a w 1836 r. Tokarnia z Więcierżą przechodzi ostatecznie na własność rodu Targowskich herbu Leliwa. W czasie okupacji okolice Tokarni były bazą licznych oddziałów partyzanckich AK. 20 listopada 1944 r. partyzanci oddziału "Odwet" i "Żelbet" rozbroili kwaterującą w dworze 64-osobową jednostkę niemiecką zdobywając wiele broni i sprzętu wojskowego. Podczas pacyfikacji rejonu Zawadki oddziały SS spaliły również około 20 domów wzdłuż drogi prowadzącej do Zawadki. Armia Czerwona opanowała Tokarnię od północy, przez wzgórze Solnisko 28 I 1945 r.
Po wojnie Tokarnia pozostająca nieco w cieniu Skomielnej Czarnej i Łętowni aspirowała do miana ośrodka lokalnego. Starania te zostały uwieńczone powołaniem w styczniu 1973 roku Gminy Tokarnia, a w 1982 roku utworzeniem parafii. Na terenie miejscowości działa Gminny Ośrodek Kultury i Sportu opiekujący się grupą artystów ludowych oraz utalentowaną młodzieżą. Lokalne tradycje kultywuje zespół Kliszczacy. Do szczególnie kultywowanych tradycji należą uroczystości niedzieli palmowej z tardycyjną procesją z palmami i figurą Jezusa jadącego na osiołku.
W ostatnich latach w Tokarni rozpoczęto budowę kanalizacji oraz oczyszczalni ścieków i nowej hali sportowej.Powstaje w Tokarni także nowy kościół parafialny.
W Tokarni warto zobaczyć:
  • kościół parafilany pw. Matki Boskiej Śnieżnej z 1 poł. XVIII dwukrotnie przebudowany i powiększony,
  • dwór Targowskich z pocz. XIX wraz z otaczającym go parkiem,
  • Kalwarię Tokarską - zespół rzeźb plenerowych na zboczu Góry Urbaniej.







figura Chrystysa ukrzyżowanego kościół w Więciórce

Więciórka
Niewielka wieś rolniczo-letniskowa, położona malowniczo między wzniesieniami Parszywki (842) i Jaworzyńskeigo Wierchu (785). Obecnie liczy około 440 mieszkańców. Niegdyć przechodził tędy odcinek szlaku handlowego z Orawy do Krakowa. Nazwa miejscowowości pochodzi od pułapek na ryby.
Historia
O wsi Więciórka pierwsze zapiski pochodzą z XVII w., jednak jej początki mogą być znacznie starsze. Z 1349 r. pochodzi wzmianka o nadaniu sołtysowi Mikołajowi lasu nad rzeczką Wienciernica przez Henryka, opata tynieckiego.W 1365 r, dokument wymienia potoki Wieciorskie Mały i Duży, a w 1539 r. bracia Jordanowie dzielą między siebie ojcowiznę, w skład, której wchodziły obie wsie Więcierże. Niewykluczone więc, że wieś istniała jako osada już w XIV-XV w. W następnych wiekach należy do starostwa lanckorońskiego, będąc jedną z jego mniejszych osad. Istnieją informacje z 1646 r. o działającej tutaj hucie szkła. W tym roku dostarczono z niej na zamek lanckoroński 11000 szyb okiennych, 8 tuzinów szklanek i kieliszków oraz 240 flaszek. W następnych latach właścicielami huty byli kmiecie: Jan Szubran, Jodłowczyk i Bargiel. Zakład działał do przełomu XVII i XVIII stulecia. Na roli Hucisko do dziś dnia zachowała się nieduża hałda z odpadami hutniczymi. Rozwojowi wsi w tym okresie sprzyjał szlak handlowy, który przechodził tędy z Orawy w kierunku Myślenic i Krakowa.
Po upadku powstań antyhabsburskich na Węgrzech w końcu XVII w. przybyła do Więciórki grupa osadników znad Dunaju. Po likwidacji starostwa Więciórka stanowiła własność rodu Montleart, a od 1874 r. Lubomirskich. Pamiątką I wojny światowej są dobrze zachowane pozycje umocnień na Dziale Bylicowym i Kubiakowym.
W czasie okupacji niemieckiej w Więciórce działała komórka Konfederacji Tatrzańskiej. Na strychu kaplicy św. Anny na Polanie ukrywali się poszukiwanie przez Gestapo wikariusze z Trzebuni, a w jednym z domów Poalny przez kilka miesięcy 1942 r. chronili się po rozbiciu Konfederacji Tatrzańskiej jej przywódcy: Tadeusz Popek i Jadwiga Apostoł. Po zakończeniu wojny działały tu oddziały podziemia antykomunistycznego, swe ostatnie kryjówki miał tu słynny Jan Sałapatek zamordowany przez UB w Trzebuni w 1955 r.
Obecnie jest to spokojna i malownicza miejscowość.
W Więciórce warto zobaczyć:
  • kaplicę św. Anny na Polanie z 1885 r. rozbudowana w 1905 r.
  • figurę Chrystysa ukrzyżowanego w kościele parafialnym.







uroczystość odłonięcia pomnika zimowa panorama z Zawadki
Zawadka
(ok. 670 m.npm) powierzchnia 486,0 ha
Malowniczo rozłożona wieś na południowych stokach Kotonia. Nazwa miejscowości oznacza miejsce trudno dostępne lub przeszkodę. Zawadka jest najmniejszą wsią gminy Tokarnia, liczy sobie około 220 mieszkańców, a jej populacja stale się kurczy. Przed II wojną światową mieszkało tu 360 osób.
Historia
Pierwsza wzmianka o Zawadce pochodzi z 1675 r. Wieś należała wówczas do starostwa lanckorońskiego, a mieszkańcy jej trudnili się hodowlą bydła i wypalaniem węgla drzewnego. Po rozbiorach Austriacy połączyli ją z sąsiednią Więciórką, wraz z którą należała do parafii w Trzebuni do 1849 r. Od końca XVIII w. wraz z sąsiednimi miejscowościami przechodziła kolejno w ręce rodu Montleart, a następnie Lubomirskich. W końcu lat 20 xx w. badania prowadził tu Stanisław Leszczycki, później słynny polski geograf, który napisał pracę Demografię Krzczonowa i Zawadki. W czasie okupacji niemieckiej w wiosce prężnie działała komórka ZWZ-AK, a w zacisznych przysiółkach znalazło schronienie wiele osób poszukiwanych przez Niemców. Pojawiały się tu liczne oddziały partyzanckie AK, OW PPS, AL i radzieckie. O świcie 29 XI 1944 r. kwaterujące tu oddziały AK "Żelbet", "Odwet", "Wicher", "Dąb" i OW PPS Zamka zostały zaskoczone przez obławę niemiecką. W bitwie zginęło 8 partyzantów i 7 osób cywilnych, 6 partyzantów i kilkunastu cywili odniosło rany. Spłonęło wiele gospodarstw. Starty niemieckie wyniosły 51 zabitych i wielu rannych. Mszcząc się hitlerowcy dokonali 4 XII 1944 r. pacyfikacji wsi paląc resztę domów (ogółem 60). W roku 1946 Zawadka została odznaczona Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, a w 1964 r. odsłonięto obelisk upamiętniający wydarzenia sprzed 20 lat. W 2004 roku Wójt Gminy Tokarnia Edward Zadora w uzgodnieniu z mieszkańcami a także na prośbę byłych żołnierzy ze Światowego Związku AK dokonał całkowitej przebudowy tego pomnika. Poświęcenie i odsłonięcie tego pomnika odbyło się jesienią 2004 roku w 60-tą rocznicę tamtych wydarzeń. Każdego roku we wrześniu lub na początku października odbywa się tu uroczysta Msza św. z udziałem kombatantów. Patronat nad uroczystościami sprawuje Urząd Gminy Tokarnia, opiekę nad pomnikiem - młodzież z gimnazjum w Krzczonowie. Na Zawadce zachowała się żywa pamięć o wydarzeniach II wojny światowej oraz liczne ciekawe legendy.
W Zawadce warto zobczyć:
  • obelisk upamiętniający pacyfiakcję wsi,
  • kapliczkę na roli u Śmietany na Jaworzynach z 1869 r. obecnie odnowiona,
  • kapliczkę na roli Mosny z 1940 r.


Opracowano na podstawie:
Przewodnika "Beskid Myślenicki", D.Dyląg, P. Sadowski, 2005
"Ziemia Tokarska" Zarys dziejów, M.Ceslik, Tokarnia 2001








Prawa autorskie © Gmina Tokarnia Wszystkie prawa zastrzeżone.

Opublikowane: 2005-11-24 (28207 Ilość odsłon)

[ Wróć ]
Website engine code is copyright by PHP-Nuke.
Prawa autorskie: Gmina Tokarnia.
Webmaster: Dariusz Dragosz
Strona korzysta z plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce internetowej.
Tworzenie strony: 0.04 sekund